Türkiye’nin AB’nin Vergilendirme Mevzuatına Uyum Durumu

Türkiye’nin Avrupa Birliği’nin vergilendirme konusundaki müktesebatına uyum çalışmaları ilk olarak 1963 tarihli Ankara Anlaşması’nda ele alınmış ve bu anlaşmanın 16. maddesinde yer alan genel hüküm uyarınca, Türkiye ve Avrupa Birliği’nin Roma Anlaşması’nın rekabet, vergilendirme ve mevzuatın yakınlaştırılmasına ilişkin hükümlerinde yer alan ilkelerin ortaklık ilişkilerinde uygulanması hususunda karara varılmıştır.

1973 yılında yürürlüğe giren Katma Protokol’de ayırımcı vergileme yasağı, aşırı vergi iadesi yasağına ilişkin hükümler yer alırken, Gümrük Birliği’ni tamamlayan 6 Mart 1995 tarihli Ortaklık Konseyi Kararı’nda vergilendirmeye ilişkin olarak büyük bir yenilik getirilmediği görülmektedir. Bunun nedeni ise o dönemde Türkiye-AB ilişkilerinin fiilen gümrük birliği aşamasında kalmış olmasıdır.

Söz konusu Karar’da gümrük ve eş etkili vergilerin kaldırılması ve bu türde yeni vergiler konulmaması, ortak gümrük tarifesi oluşturulması, tarafların dolaysız vergiler alanında düzenleme yapma serbestileri, dolaylı vergiler alanında ayırımcı vergileme yasağı, aşırı vergi iadesinin yasaklanması hususları yer almıştır.

1999 Helsinki Zirvesi neticesinde Türkiye-AB ilişkileri hızlanmış ve 11 Nisan 2000 tarihinde Lüksembourg’da yapılan Türkiye-AT Ortaklık Konseyi toplantısında alınan karar doğrultusunda kurulan sekiz alt komiteden biri olan “Gümrükler, Vergilendirme, Uyuşturucu Trafiği ve Kara Para Aklanması” konulu 8 No’lu Alt Komite çalışmaları esnasında vergilendirme hususuna ilişkin olarak özellikle dolaylı vergilendirme ve Türkiye’nin vergilendirme alanındaki Topluluk Programlarına katılımı gibi hususlar üzerinde durulmuştur.

8 No’lu Alt Komite çalışmaları çerçevesinde Fiscalis 2007 Programına Türkiye’nin katılımı sağlamıştır. 2007 yılı ile birlikte 6 yıllık bir dönemi kapsayacak ve mevcut programın devamı niteliği taşıyacak olan Fiscalis 2013 Programına Ülkemizin katılımı sağlanmıştır.

3 Ekim 2005 tarihinde Türkiye ve Avrupa Birliği arasında üyelik müzakerelerinin açılmasına ilişkin karar bir dönüm noktası niteliğini taşımaktadır. Maliye Bakanlığı’nın Koordinatörlüğünü yürüttüğü 16 No’lu “Vergilendirme” faslında, Komisyonun AB mevzuatı hakkında Türk heyetine bilgi verdiği tanıtıcı tarama toplantısı 6-7 Haziran 2006, ülkemizin bu alandaki mevzuatı ve uygulamaları hakkında Komisyon’u bilgilendirdiği ayrıntılı tarama toplantısı ise 11-12 Temmuz 2006 tarihlerinde Brüksel’de yapılmıştır.

Vergilendirme konusu asıl olarak 16 No’lu “Vergilendirme” Faslında ele alınmakla birlikte, Bu Fasıl ile 8 No’lu “Rekabet Politikası” Faslı ve 17 No’lu “Ekonomik ve Parasal Politika” Fasılları ile de çapraz bağlantılara sahiptir.

Nitekim, 8-9 Kasım 2005 ve 1-2 Aralık 2005 tarihlerinde ele alınan “Rekabet Politikası” faslında özellikle devlet yardımları başlığı altında vergi teşviklerine ilişkin olarak kapsamlı sunuşlar yapılmıştır.

Öte yandan 16 Şubat 2006 ve 23 Mart 2006 tarihlerinde gerçekleştirilen “Ekonomik ve Parasal Politika” Faslı Tarama toplantılarında genel olarak maliye politikası çerçevesinde vergi reformu üzerinde durulmuştur.